1,500.00€
Miśnieńska bulionówka ze scenami à la Watteau, około 1750
Okrągła bulionówka, czyli écuelle, wykonana z twardej porcelany, z dopasowaną kopulastą pokrywą oraz dużym, faliście profilowanym spodkiem. Tego rodzaju dwuuszna, nakrywana misa służyła do podawania gorącego bulionu; w XVIII wieku była przedmiotem osobistego użytku, związanym bardziej z apartamentem prywatnym niż z oficjalnym nakryciem stołu.
Naczynie ma dwa plastyczne uchwyty w formie wygiętych łodyg z drobnymi kwiatami. Pokrywę wieńczy naturalistycznie modelowany pąk kwiatu z liściem, malowany zielenią, żółcią i czerwienią. Krawędzie pokrywy, misy i spodka podkreślono delikatną linią złota.
Na spodzie widoczny jest podszkliwny, kobaltowy znak skrzyżowanych mieczy, używany przez manufakturę miśnieńską. Sam sposób namalowania znaku nie powinien jednak stanowić jedynej podstawy precyzyjnego datowania — należy go rozpatrywać łącznie z formą naczynia, rodzajem uchwytów, dekoracją malarską i porównaniami muzealnymi.
Dekoracja malarska
Niemal całą powierzchnię zespołu pokrywają rozbudowane sceny figuralne wykonane w purpurowym camaïeu, nazywanym także Purpurmalerei. Na pokrywie przedstawiono między innymi parę rozmawiającą przy kamiennym postumencie oraz siedzącą, blisko siebie zwróconą parę w pejzażu. Na korpusie pojawiają się kolejne sceny: postacie siedzące pod ogrodową trejażową arkadą, pary widziane od tyłu oraz grupy wpisane w fantazyjne, parkowo-wiejskie otoczenie. Spodek zdobią następne epizody figuralne, uzupełnione luźno rozmieszczonymi gałązkami kwiatów.
Nie są to ilustracje jednego ciągłego opowiadania. Każda scena funkcjonuje jak osobna, niewielka teatralna odsłona: spotkanie, zaloty, rozmowa, muzyka albo taniec. Powtarzające się drzewa, krzewy, ruiny, cokoły, trejaże i dalekie budowle tworzą dla postaci umowną przestrzeń ogrodu miłości i dworskiej rozrywki.
Malarstwo jednym kolorem
Największą wartością dekoracji jest sposób, w jaki malarz wydobył przestrzeń, światło i materię za pomocą jednej tylko barwy. Purpura występuje tu w szerokiej skali — od ciemnych, nasyconych partii pierwszego planu po bardzo blade, przejrzyste tony dalszego krajobrazu.
Głębię budują przede wszystkim:
gęste, ciemne kreskowanie traw i krzewów na pierwszym planie;
stopniowe rozrzedzanie pociągnięć pędzla w partiach środkowych;
bardzo delikatne kontury drzew i zabudowań w tle;
pozostawienie bieli porcelany jako najjaśniejszego światła;
zróżnicowanie grubości linii w twarzach, dłoniach, fałdach tkanin i architekturze.
Szczególnie efektowne jest opracowanie ubiorów. Tkaniny nie zostały wypełnione jednolitą plamą: ich ciężar, połysk i kierunek fałd powstają z krótkich, łamanych pociągnięć oraz pozostawionych między nimi białych prześwitów. Podobnie modelowane są twarze — czasem zaledwie kilkoma kreskami zaznaczającymi oczy, nos i linię ust — a mimo to postacie zachowują indywidualny wyraz i czytelne relacje gestów.
Trudność dodatkowo zwiększała wypukła, zmieniająca kierunek powierzchnia naczynia. Kompozycja musiała pozostać przekonująca oglądana pod różnymi kątami, bez optycznego rozciągnięcia postaci na krzywiźnie pokrywy lub korpusu.
Malarstwo naszkliwne nanoszono na już wypaloną i szkliwioną porcelanę, a następnie utrwalano w kolejnym wypale, zwykle w temperaturze około 900°C.
Część przedstawionych na bulionówce figur można porównać z zachowanymi rycinami po Watteau. Takie zestawienia wskazują, że warsztat korzystał z materiału graficznego, lecz traktował go jako repertuar wzorów, a nie jako nienaruszalną kompozycję. Na jednym naczyniu spotykają się zatem postacie, które pierwotnie mogły pochodzić z kilku różnych rysunków i rycin.
Stan zachowania
Bulionówka zachowana jest bez uszkodzeń, wraz z pokrywą i spodkiem. Nie posiada ubytków i bardzo niewielkie wytarcia złoceń. Biorąc pod uwagę to, że ma około 270-280 lat, jest stan ocenia na bardzo dobry. Nie posiada napraw.
Wymiary
średnica spodka / talerzyka 20,5 cm, wysokość 12,5 cm
Przedmiot o wysokiej kosie wykonania i zachowany w bardzo dobrym stanie.
Zapraszam